Rijksmonumentenregister
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Monument 7868: de officiële inschrijfdatum en registeromschrijving van Havik 39.
Bekijk monument 7868 ↗AMERSFOORT · RIJKSMONUMENT 7868
Een huis.
Een haven.
Eeuwen verhalen.
Aan het water van het Havik staat een huis met een lange geschiedenis. Achter de gepleisterde gevel liggen de sporen van bouwen, wonen en veranderen.
Ontdek het huisEen stukje Amersfoort, van dichtbij.
01 / HET HUIS
Een geschiedenis
achter de gevel.
Een huis met oudere wortels.
De geschiedenis begint vóór de zeventiende-eeuwse hoofdvorm. ARCX plaatst de overwelfde kelder bij de vijftiende–zestiende eeuw en noemt een mogelijke oorsprong als kelder van een aangebouwde ‘stenen kamer’.
Boven de kelder ligt de opkamer: een verhoogd vertrek. Kelder en opkamer maken de oudere huisstructuur zichtbaar. De precieze ontstaansgeschiedenis is niet volledig vastgesteld; het onderzoek dateert de huidige opkamer niet afzonderlijk met zekerheid.
Daarom kent Havik 39 meerdere bouwfasen: een oudere kelder, een zeventiende-eeuwse hoofdvorm en latere veranderingen aan gevel en interieur.
Lees het bouwhistorische onderzoek van ARCX ↗02 / HET HAVIK
Waar water
en stad elkaar ontmoeten.
Het Havik hoort bij de oudste delen van Amersfoort. De waterloop speelde een rol in de vroege haven van de stad. Met de groei van Amersfoort verplaatsten de havenactiviteiten zich naar het Spui en later de Koppel.
Na de aanleg van de eerste stadsmuur verschenen in de veertiende eeuw op verschillende plekken in de stad stenen huizen, ook aan het Havik. Het water en de bebouwing maken de ontwikkeling van de stad hier nog altijd herkenbaar.
Meer over de historische binnenstad ↗03 / DOOR DE TIJD
Een huis blijft veranderen.
Bouwgeschiedenis volgens ARCX (2017), aangevuld met de geveldatering en inschrijving uit het Rijksmonumentenregister.
- 15e–16e eeuw
Een oudere kelder
Volgens ARCX mogelijk onderdeel van een oudere ‘stenen kamer’. De ontstaansgeschiedenis blijft deels onzeker.
- ca. 1650
De hoofdvorm ontstaat
Het onderzoek dateert de nieuwbouw rond het midden van de zeventiende eeuw.
- 18e eeuw
De lijstgevel
Monumentenzorg dateert de lijstgevel in de achttiende eeuw.
- 19e eeuw
Een ander gezicht
De voorgevel wordt gemoderniseerd.
- 1916–1953
Verdeeld en weer verbonden
Het achterste deel wordt in 1916 verhuurd aan de buren van nummer 41. In 1953 worden voor- en achterhuis weer samengevoegd.
- 7 april 1970
In het Rijksmonumentenregister
Havik 39 wordt ingeschreven als rijksmonument onder nummer 7868.
- 2017
Het huis onderzocht
ARCX brengt de bouwgeschiedenis en historische waarden in kaart.
04 / VERDER LEZEN
De bronnen achter het verhaal.
Bouwhistorische verkenning
Peter Boer / ARCX, rapport 0925, 9 februari 2017. Onderzoek naar de bouwfasen van het huis.
Bekijk het onderzoek op Tijdbeeld ↗De stad rond het huis
Gemeente Amersfoort, toelichting bestemmingsplan Binnenstad. Achtergrond bij de ontwikkeling van de stad, de waterlopen en de haven.
Lees de historische toelichting ↗Foto: JohnBoers, Havik 39 (2010), Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0 NL. Verkleind voor deze website; dezelfde licentie geldt voor deze versie.
